Czy dawne obchody Wielkanocy na Warmii różniły się od współczesnych?
Data publikacji: piątek, 03-04-2026 Autor: ks. dr hab. Adam Bielinowicz, prof. UWM Kategoria: Wydział Teologii UWM
Projekt "Q&A Wydziału Teologii UWM" to inicjatywa, w której pracownicy naukowi odpowiadają na aktualne i nurtujące pytania dotyczące spraw religijnych, społecznych oraz egzystencjalnych. Celem projektu jest dostarczanie przemyślanych i pogłębionych odpowiedzi na ważne pytania, pokazując jednocześnie, że nauki teologiczne mają istotny głos w dzisiejszym świecie.
Czy dawne obchody Wielkanocy na Warmii różniły się od współczesnych?
Odpowiedź
(ks. dr hab. Adam Bielinowicz, prof. UWM)
Tak, dawne obchody Świąt Wielkanocnych na Warmii istotnie różnią się od współczesnych, choć wiele elementów liturgicznych przetrwało. Dawniej dominowały unikalne, pogańsko-chrześcijańskie rytuały związane z regionem, podczas gdy dziś święta są bardziej ujednolicone z polskimi tradycjami ogólnokrajowymi, wzbogacone o elementy komercyjne.
Podczas Wielkiego Postu unikano mięsa i nabiału, w środy i piątki jedzono tylko chleb z wodą. W Niedzielę Palmową na Warmii święcono skromne palmy z bazi, gałązek brzozy, jałowca lub barwinka – zwyczaj nieznany na Mazurach. Poświęcone palmy wtykano za obrazy święte, a kotki z nich łykano dla ochrony przed bólem gardła. W Wielki Piątek chłopcy chodzili z kołatkami "po kołaczach", śpiewając pieśni i zbierając jajka lub ciasto w zamian. W Wielką Sobotę nie święcono pokarmów w koszyczkach.
Niedziela Wielkanocna - śniadanie było skromne: ryż z masłem, jajka, chleb razowy, twaróg i baranek z masła lub chleba na zielonej "łączce" z wysianego ziarna. Kolacja obfitowała w wędliny, szynki i drób; unikano wizyt u sąsiadów. Poniedziałek Wielkanocny - zamiast śmigusa-dyngusa praktykowano smaganie gałązkami wierzbowymi, brzozowymi lub kadykiem (jałowcem), często przez grupy młodzieży zbierającą "wykup" w postaci jaj czy ciast.
Szerzej na ten temat:
Tradycji Świąt wielkanocnych oraz rolii tradycji i dziedzictwa kulturowego Warmii w nauczeniu religii w szkole
