Czy papież może się mylić?
Data publikacji: piątek, 16-01-2026 Autor: ks. dr hab. Marek Żmudziński, prof. UWM Kategoria: Wydział Teologii UWM
Projekt "Q&A Wydziału Teologii UWM" to inicjatywa, w której pracownicy naukowi odpowiadają na aktualne i nurtujące pytania dotyczące spraw religijnych, społecznych oraz egzystencjalnych. Celem projektu jest dostarczanie przemyślanych i pogłębionych odpowiedzi na ważne pytania, pokazując jednocześnie, że nauki teologiczne mają istotny głos w dzisiejszym świecie.
Czy papież może się mylić?
Odpowiedź
(ks. dr hab. Marek Żmudziński, prof. UWM)
Począwszy od biblijnego obrazu powołania Piotra Apostoła (Odejdź ode mnie Panie, bo jestem człowiek grzeszny..., Nie bój się, odtąd ludzi będziesz łowił…) wybór każdego Biskupa Rzymu wiąże się z przyjęciem przez niego odpowiedzialności za wspólnotę wierzących w zbawczej misji Kościoła. Papież mając świadomość swoich ludzkich ograniczeń przyjmuje funkcję, z którą związana jest religijna zwierzchność oraz autorytet nauczycielski.
Jednym z jego elementów jest asystencja Ducha Świętego, która wyklucza błąd w uroczystym nauczaniu "ex cathedra" i w doktrynie Kościoła nazywana jest "nieomylnością". Prawdę tę należy widzieć w szerokim spektrum nieomylności całego Kościoła, który posiada "nadprzyrodzony zmysł wiary" i jako wspólnota wierzących nie może zbłądzić w wierze. Nieomylność Biskupa Rzymu od strony formalnej jest precyzyjnie opisana. Najważniejszym jej kryterium jest zakres, który mieści się w granicach objawienia Bożego i dotyczy spraw wiary i moralności. Następca św. Piotra nie może pominąć też wielowiekowego dziedzictwa i łączności z kolegium biskupim.
Nieomylne nauczanie papieża miało miejsce w całej historii Kościoła, jednak dopiero w 1870 roku dokonano dogmatyzacji tej prawdy. Od tego momentu nauczanie "ex cathedra" zaistniało dwa razy: Niepokalane poczęcie NMP (1854 r.) oraz Wniebowzięcie NMP (1950 r.). Wskazać można teologiczną dyskusję nad nieomylnością nauczania dotyczącą naturalnej regulacji poczęć (Paweł VI) oraz ochrony życia i święceń kapłańskich zastrzeżonych mężczyznom (Jan Paweł II).
Konkludując: ranga wypowiedzi papieskich w codziennym życiu (wywiady, spontaniczne wypowiedzi) dotycząca np. spraw społecznych (migracja ludności), politycznych (wojny), medycznych (szczepionki) z natury rzeczy nie ma rangi nauczania uroczystego i nie posiada przywileju nieomylności, która zarezerwowana jest kwestiom zbawczym, zawartym w Bożym objawieniu.
Szerzej na ten temat:
Nieomylność Biskupa Rzymu jako problem eklezjologiczny "ad intra" i "ad extra"
