Małżeństwo czy kohabitacja - co wybrać?
Data publikacji: piątek, 22-05-2026 Autor: ks. dr Cezary Opalach Kategoria: Wydział Teologii UWM
Projekt "Q&A Wydziału Teologii UWM" to inicjatywa, w której pracownicy naukowi odpowiadają na aktualne i nurtujące pytania dotyczące spraw religijnych, społecznych oraz egzystencjalnych. Celem projektu jest dostarczanie przemyślanych i pogłębionych odpowiedzi na ważne pytania, pokazując jednocześnie, że nauki teologiczne mają istotny głos w dzisiejszym świecie.
Małżeństwo czy kohabitacja - co wybrać?
Odpowiedź
(ks. dr Cezary Opalach)
„Powszechna obserwacja dowodzi, iż instytucja małżeństwa przestała dzisiaj być jedyną formą wspólnego życia kobiet i mężczyzn. Coraz powszechniejszym modelem jest trwanie w związku bez jego legalizacji, co w literaturze określane jest mianem związku „wolnego/nieformalnego/niesakramentalnego” lub mianem „kohabitacji” (łac. com habitare – mieszkać ze sobą). Takie wnioski znajdują swoje potwierdzenie w danych demograficznych, wedle których, liczba „wolnych” związków w USA w roku 2023 wynosiła 5,65 mln, a w Polsce 552,8 tys., w roku 2024.
Wbrew pozorom, kohabitacja dotyczy nie tylko ludzi młodych, lecz także starszych, choć różnią się oni w swoich motywach. Młodsze osoby decydują się na kohabitację, gdyż nie czują przywiązania do tradycji i wartości rodzinnych, odrzucają religijność i jej normy, negują tradycyjny podziału obowiązków ze względu na płeć, nie zamierzają w najbliższej przyszłości starać się o potomstwo, cechują się brakami w umiejętności tworzenia trwałych i głębokich relacji międzyludzkich, a na czele ich hierarchii wartości znajduje się samorealizacja, sukces, wykształcenie i pozycja zawodowa, a nie małżeństwo i rodzina.
Osoby starsze z kolei wybierają kohabitację dlatego, że nie chcą powtarzać błędów z poprzedniego związku, na pierwszym miejscu stawiają niezależność, np. finansową, chcą dysponować opcją łatwiejszego zakończenia aktualnego związku lub dlatego, że kierują się argumentami religijnymi, np. poprzedni związek sakramentalny nie zakończył się stwierdzeniem jego nieważności.
Niezależnie od motywu kohabitacji, jej wpływ na przyszłość związku jest znaczący. Badania amerykańskie pokazują m.in., że małżeństwa zawierane po uprzednim, wspólnym zamieszkaniu ze sobą, cechują się niższym poziomem stabilności oraz niższym poziomem satysfakcji ze związku, niż małżeństwa niemieszkające ze sobą przed ślubem. Badania polskie dodają z kolei, że czasem krytycznym dla trwania kohabitacji jest okres 2 lat, po tym czasie dochodzi do legalizacji związku albo do jego rozpadu.
Szerzej na ten temat:
Opalach C., Zjawisko kohabitacji w Polsce, Studium Vilnense A (ISSN 1648-7907), vol. 17, 2020.
