Zdrowie psychiczne czy duchowe?
Data publikacji: piątek, 09-01-2026 Autor: ks. dr Zbigniew Kulesz Kategoria: Wydział Teologii UWM
Projekt "Q&A Wydziału Teologii UWM" to inicjatywa, w której pracownicy naukowi odpowiadają na aktualne i nurtujące pytania dotyczące spraw religijnych, społecznych oraz egzystencjalnych. Celem projektu jest dostarczanie przemyślanych i pogłębionych odpowiedzi na ważne pytania, pokazując jednocześnie, że nauki teologiczne mają istotny głos w dzisiejszym świecie.
Zdrowie psychiczne czy duchowe?
Odpowiedź
(ks. dr Zbigniew Kulesz)
Wiedza teologiczna łączy się w różny sposób z wiedzą psychologiczną. Przy zachowaniu odrębności paradygmatów konieczne jest współdziałanie. Takie podejście ma za zadanie służyć lepszemu rozumieniu całego człowieka. Psychologia nie tłumaczy prawd wiary i nie rozwiązuje problemów w wymiarze religijnym i duchowym. Pomaga jednak zbadać i odkryć motywy postępowania czy zachowań. Służy głębszemu doświadczeniu oraz zrozumieniu siebie w relacji z Bogiem. Spotkanie psychologii z wiarą odbywa się powszechnie oraz trwa nieustannie, w sposób uświadamiany lub nie. Człowiek, jako byt integralny (fizyczno-psychiczno-duchowy), skupia w sobie optykę powyższych ujęć.
Duchowość i psychologia są dziedzinami, które zajmują się potrzebami i motywacjami w procesie życia ludzkiego na każdym etapie jego rozwoju. Odpowiadają im analogicznie wymiary funkcjonowania człowieka (życie duchowe i psychika). Głównym argumentem przemawiającym za ich syntezą jest sam człowiek jako beneficjent zaspakajanych potrzeb psychicznych i duchowych, które stanowią o nim. Ponadto dążenie do całościowego i zintegrowanego funkcjonowania człowieka jest warunkiem jego prawidłowego i zharmonizowanego rozwoju a tym samym zdrowego funkcjonowania człowieka.
Połączenie obu wymiarów prowadzi do odkrycia pełnej prawdy o człowieku a tym samym do życia w wolności oraz w odważnym mierzeniu się z realnym obrazem siebie. Taki punkt widzenia pozwala na podjęcie drogi do wyzwolenia z uporczywych wysiłków pozornych zmian, które są wynikiem lęków i obaw przed odkryciem swego prawdziwego ja. Zdrowa duchowość zakłada decyzję na uznanie swoich ograniczeń i ciemnych stron życia psychicznego oraz akceptację tego, co jest realne. Synteza duchowości i psychologii, poprzez połączenie i korzystanie z osiągnięć obu dziedzin wiedzy tworzy klimat prawidłowego i pełnego rozwoju osobowego a w konsekwencji osiągnięcia i utrzymania zdrowia psychicznego. Łaska buduje na naturze.
Szerzej na ten temat:
Duchowość a zdrowie psychiczne. Implikacje nauczania Anselma Grüna
